Elektrische beveiliging van een laadpaal: aardlekschakelaar, automaat, overspanningsbeveiliging

De elektrische beveiliging van een laadpaal rust op drie pijlers: een eigen groep, een installatieautomaat die op de laadpaal is afgestemd en een aardlekschakelaar van 30 mA die geschikt is voor de lekstromen die typisch zijn voor elektrische auto’s. Afhankelijk van de installatie kan daar een overspanningsbeveiliging bij komen. Deze gids helpt u die keuzes te begrijpen en het gesprek met een erkende installateur voor te bereiden, die als enige bepaalt welke oplossing bij uw groepenkast past.

IRVE-installatie in Frankrijk: wie mag uw laadpaal installeren?

In Frankrijk legde het decreet nr. 2017-26 van 12 januari 2017 de regel vast: laadinfrastructuur met een vermogen van meer dan 3,7 kW moet door een gekwalificeerde vakman worden geïnstalleerd. Die verplichting staat nu in artikel D. 353-2 van het Franse energiewetboek (Code de l’énergie), ingevoerd door het decreet nr. 2024-649 van 30 juni 2024, dat de erkenning regelt van de instanties die deze kwalificaties afgeven.

In de praktijk geldt dit voor bijna elke wallbox: een laadpaal van 7,4 kW enkelfasig, of van 11 kW of 22 kW driefasig, zit boven die drempel. Een installatie van 3,7 kW of minder in een particuliere woning, zoals een versterkt stopcontact, valt niet onder deze kwalificatie-eis, maar moet wel voldoen aan de Franse norm NF C 15-100: laat die door een elektricien uitvoeren. Subsidies voor de installatie, zoals het Franse programma Advenir, vereisen bovendien een gekwalificeerde installateur. Buiten Frankrijk verschillen de regels per land: volg de lokale regelgeving en laat uw laadpaal installeren door een erkende installateur.

Afhankelijk van de complexiteit van het project bestaan er verschillende kwalificatieniveaus, vaak aangeduid als P1, P2 en P3. Vraag uw installateur welk niveau bij uw project hoort en vraag naar zijn certificaat.

Eigen groep en installatieautomaat voor de laadpaal

Sectie 7-722 van de Franse norm NF C 15-100, die de internationale norm IEC 60364-7-722 overneemt, schrijft een eigen groep voor elk laadpunt voor. Er mag geen ander stopcontact of apparaat op worden aangesloten. Twee laadpalen betekenen dus twee afzonderlijke groepen.

De installatieautomaat van de laadpaal beschermt deze groep tegen overbelasting en kortsluiting. De waarde ervan hangt af van de maximale stroom van de laadpaal, de doorsnede van de voedingskabel, de lengte en de manier van aanleggen. Als grove indicatie: een laadpaal van 7,4 kW enkelfasig werkt met ongeveer 32 A, een laadpaal van 11 kW driefasig met ongeveer 16 A per fase en een laadpaal van 22 kW driefasig met ongeveer 32 A per fase. De definitieve keuze ligt bij de installateur, die ook de laadstroom in de instellingen van de laadpaal kan begrenzen.

Denk ook aan uw aansluitwaarde. Een laadpaal van 7,4 kW op een bescheiden aansluiting kan de stroom laten uitvallen wanneer oven, verwarming en laden tegelijk werken. Afhankelijk van de situatie stelt de installateur voor om het vermogen van de laadpaal te begrenzen, een lastafschakeling of dynamisch laadbeheer te installeren, of de aansluiting aan te passen.

Aardlekschakelaar voor de laadpaal: type A of B?

Elk laadpunt moet beveiligd zijn met een eigen aardlekschakelaar van 30 mA. De keuze van het type hangt samen met een eigenschap van elektrische auto’s: bij een defect kan hun ingebouwde lader een DC-lekstroom veroorzaken. Boven enkele milliampères kan die gelijkstroom een aardlekschakelaar van type A of AC „verblinden”, waardoor die mogelijk niet meer correct uitschakelt.

De Franse norm staat daarom twee oplossingen toe: een aardlekschakelaar van type B, die ook vlakke gelijkstromen detecteert, of een aardlekschakelaar van type A of F in combinatie met een DC-detectie van 6 mA (vaak RDC-DD genoemd, conform de norm IEC 62955). Veel wallboxen hebben deze detectie ingebouwd: in het datablad staat dan „6 mA DC-detectie”, „RDC-DD” of „IEC 62955”. Controleer de handleiding van uw model of vraag het uw installateur.

Typen aardlekschakelaars bij het laden van een elektrische auto

Type	Gedetecteerde fouten	Voor een laadpunt
AC	Sinusvormige wisselstroomfouten.	Niet geschikt.
A	Wisselstroom en pulserende gelijkstroom.	Alleen met een DC-lekstroomdetectie van 6 mA, ingebouwd in de laadpaal of toegevoegd aan de groep.
F	Zoals type A, met een betere ongevoeligheid voor ongewenst uitschakelen.	Dezelfde voorwaarde als type A; vaak aanbevolen vanwege de stabiliteit.
B	Wisselstroom, pulserende en vlakke gelijkstroom.	Geschikt zonder extra 6 mA-detectiemodule; duurder apparaat.

Twee fouten komen vaak voor: één aardlekschakelaar delen tussen twee laadpalen, en een type B vervangen door een type A zonder te controleren of de laadpaal DC-lekstromen detecteert.

Overspanningsbeveiliging voor een laadpaal: wanneer?

Een overspanningsbeveiliging beschermt de installatie tegen kortstondige overspanningen, bijvoorbeeld wanneer de bliksem in de buurt van het net inslaat. Voor een laadpaal is ze niet altijd nodig. In Frankrijk kan ze afhankelijk van de situatie verplicht zijn: bij een gebouw met een bliksemafleider, bij voeding via een bovengrondse lijn in een gebied met veel onweer, of bij een openbaar toegankelijk laadpunt. In andere gevallen blijft het een weloverwogen keuze, afhankelijk van de blootstelling van de locatie en de waarde van de apparatuur.

De herziene versie van de NF C 15-100 bevat ook regels voor apparatuur die ver van de hoofdoverspanningsbeveiliging in de groepenkast staat. Staat uw laadpaal achteraan op een oprit of in een vrijstaande garage, vraag uw installateur dan of hij een aanvullende beveiliging voorziet: die beslissing hangt af van een analyse van uw specifieke installatie.

IP- en IK-klasse: de behuizing van de laadpaal

In Frankrijk legt sectie 7-722 minimumniveaus vast afhankelijk van de locatie, met name bescherming tegen opspattend water buiten en een hogere slagvastheid op openbaar toegankelijke plaatsen. In de praktijk wordt voor een laadpaal buiten vaak IP54 aanbevolen, IP55 tot IP65 voor een zeer blootgestelde plek, en op parkeerterreinen wordt gestreefd naar IK08 tot IK10.

Deze klassen horen bij de laadpaal zelf en worden door de fabrikant opgegeven. Een afdakje, hoes of beschermkast verandert daar niets aan. De codes IP54, IP55, IP65, IK08 en IK10 worden in detail uitgelegd in onze gids over de IP- en IK-waarde van een laadpaal. Voor de keuze van de locatie en de bescherming van een laadpaal buiten leest u onze gids om een laadpaal buiten te beschermen.

Checklist voor de installatie van uw laadpaal

• Gewenst vermogen (3,7, 7,4, 11 of 22 kW) en enkelfasige of driefasige aansluiting.
• Aansluitwaarde en eventuele behoefte aan lastafschakeling of laadbeheer.
• In Frankrijk een installateur met IRVE-kwalificatie als de laadpaal meer dan 3,7 kW heeft: vraag naar zijn certificaat. Elders een erkende installateur die volgens de lokale regelgeving werkt.
• Eigen groep vanaf de groepenkast en een installatieautomaat die is afgestemd op de laadpaal en de kabel.
• Eigen aardlekschakelaar van 30 mA: type A of F met bevestigde 6 mA DC-detectie, of type B.
• Behoefte aan overspanningsbeveiliging onderzocht en onderbouwd door de installateur.
• Locatie: geschikte IP- en IK-klasse, blootstelling aan zon en regen, afstand tot de laadaansluiting van de auto.
• Tracé van de voedingskabel en zones waar voertuigen rijden.
• In een appartementsgebouw: overleg met de VvE voordat u iets op gemeenschappelijke delen plaatst.
• Te bewaren documenten: schema, specificaties van de beveiligingen, handleiding en factuur.
• Geplande fysieke bescherming: overkapping, opberging van de kabel, controle op de toegang tot de behuizing.

Fysieke bescherming vult de elektrische beveiliging aan

Installatieautomaat, aardlekschakelaar en overspanningsbeveiliging beschermen mensen en installatie tegen elektrische fouten. Tegen kabeldiefstal, een tik van een bumper, regen die over de behuizing loopt of vandalisme doen ze niets. Dat tweede aspect is waar Proctelec zich mee bezighoudt. Wij verkopen mechanische accessoires, geen elektrisch installatiemateriaal, en wij voeren geen werkzaamheden aan installaties uit.

• Toegang tot de behuizing: de beschermkast Vault, van staal met transparante deur en cijferslot, is verkrijgbaar in 60 × 40 × 20 cm (€ 199,90) en 70 × 50 × 25 cm (€ 249,90). Laat ventilatie en vrije ruimte door uw installateur goedkeuren.
• Regen en sneeuw: het afdakje Shelter (€ 44,90) bedekt de bovenkant van een wallbox aan de muur. Het verandert de IP-klasse niet.
• Opgeborgen stekker: de kabelhouder Dock Code (€ 39,90) houdt de Type 2-stekker in rust vast met een 3-cijferige code. Hij werkt niet tijdens het laden en niet tegen het doorsnijden van de kabel.
• Parkeerplaats: de parkeerbeugel Park (€ 129,90) reserveert een privéplaats. Het is geen aanrijdbeveiliging.
• Kabel die kan worden doorgesneden: de kit EV Cable Shield van CatStrap (AC 3 m, € 499) is bedoeld voor precies dit risico.

Een accessoire bij de laadpaal mag nooit de bediening afdekken, de ventilatie belemmeren of boren in de buurt van de elektrische invoer vereisen.

VvE, bedrijf, parkeerterrein: een project met meerdere laadpunten

Op een locatie met meerdere laadpalen houdt elk laadpunt zijn eigen groep en aardlekschakelaar, en verdeelt een energiebeheersysteem meestal het beschikbare vermogen. De fysieke bescherming kunt u het best al bij het ontwerp op elkaar afstemmen: dezelfde kabelhouders, dezelfde aanpak voor beschermkasten, duidelijke markering van de plaatsen. Beschrijf uw project aan ons zakelijke team en ontvang een voorstel dat past bij het aantal laadpunten.

Veelgestelde vragen over de elektrische beveiliging van een laadpaal

Welke aardlekschakelaar voor een wallbox van 7,4 kW?

Een eigen aardlekschakelaar van 30 mA voor de laadpaal: type A of F als de wallbox een ingebouwde DC-lekstroomdetectie van 6 mA heeft, anders type B. Controleer de handleiding van uw model en laat de keuze door uw installateur bevestigen.

Is een aardlekschakelaar type AC voldoende voor een laadpaal?

Nee. Type AC detecteert alleen sinusvormige wisselstroomfouten en is niet geschikt voor een laadpunt voor elektrische auto’s.

Is een overspanningsbeveiliging verplicht voor een laadpaal?

Niet altijd. In Frankrijk kan ze afhankelijk van de situatie verplicht zijn, met name bij een bliksemafleider, een bovengrondse voeding in een onweersgevoelig gebied of een openbaar toegankelijk laadpunt. Uw installateur bepaalt of ze nodig is.

Mag ik mijn laadpaal zelf installeren?

In Frankrijk niet boven 3,7 kW: de installatie moet worden uitgevoerd door een vakman met IRVE-kwalificatie. Daaronder moeten de werkzaamheden voldoen aan de NF C 15-100 en blijven ze het werk van een bekwame elektricien. In andere landen volgt u de lokale regelgeving en schakelt u een erkende installateur in.

Kan Proctelec de aardlekschakelaar leveren of installeren?

Nee. Proctelec biedt uitsluitend accessoires voor fysieke bescherming: overkappingen, opbergoplossingen, diefstalbeveiliging, parkeerbeugel. Elektrisch installatiemateriaal en de installatie ervan zijn de taak van uw erkende installateur.